Rahim ağzı kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında sık görülen kanser türlerinden biridir. Prof. Dr. Edibe Pirinçci, bu kanserin en önemli nedenlerinden birinin HPV (Human Papilloma Virüsü) enfeksiyonu olduğunu vurguluyor. HPV’nin yaklaşık 200 farklı tipi bulunmaktadır ve bazıları kansere yol açabilmektedir. Bu tür enfeksiyonlar genellikle yavaş gelişir, bu da hastalığın erken dönemlerinde belirgin belirtilerin ortaya çıkmamasına neden olur.
Belirtiler ve Erken Dönem Teşhis
Rahim ağzı kanserinin erken evrelerinde genellikle belirgin şikayetler gözlemlenmez. Ancak hastalığın ilerlemesiyle birlikte kadınlar bazı belirtilerle karşılaşabilirler. Bu belirtiler arasında vajinal kanama, anormal vajinal akıntı, cinsel ilişki sırasında ağrı ve kanama gibi durumlar yer almaktadır. Menopoz sonrası kanama da önemli bir uyarı belirtisidir. Erken teşhis için düzenli kontroller ve testlerin yapılması hayati öneme sahiptir.
HPV Aşısının Önemi
Pirinçci, rahim ağzı kanserinden korunmanın en etkili yollarından birinin aşı olduğunu belirtmektedir. Kız çocuklarının 9-11 yaşları arasında HPV aşısı ile aşılanması gerektiğini ifade eden uzman, ayrıca 14-20 yaş arasındaki genç kızların 1 veya 2 doz aşı almasının önemli olduğunu vurgulamaktadır. 20 yaş ve üzerindeki kadınlar için ise 6 ay arayla 2 doz aşılama önerilmektedir. Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanan bireyler içinse 2 ya da 3 doz aşının yapılabileceği belirtilmektedir.
Tarama Programları ve Testler
Türkiye'de rahim ağzı kanseri taramaları, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve KETEM aracılığıyla, ilçe sağlık müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezleri tarafından ücretsiz olarak sağlanmaktadır. 30-65 yaş arasındaki kadınlara HPV DNA testi uygulanmakta ve bu testin 5 yılda bir yapılması önerilmektedir. Tarama programları kapsamında yapılan smear testi ile kanser öncüsü lezyonların araştırılması, HPV DNA testi ile de virüsün tipinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu testlerin erken tanı açısından önemi büyüktür.
Risk Grupları ve Korunma Yöntemleri
Rahim ağzı kanseri açısından risk taşıyan gruplar arasında sigara içenler, çok eşli ilişkiler yaşayanlar, düşük sosyoekonomik düzeye sahip bireyler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler bulunmaktadır. Bu grupların tarama ve korunma programlarında önceliklendirilmesi gerektiği Prof. Dr. Pirinçci tarafından ifade edilmektedir. Bu bireyler, sıkı takip ve düzenli testler ile daha etkin korunma yöntemleri ile desteklenmelidir.
Rahim ağzı kanseri, erken teşhis ve korunma yöntemleri ile büyük ölçüde önlenebilir. HPV aşısı, düzenli tarama testleri ve sağlıklı yaşam tarzı seçimleri, bu kanser türünün riskini azaltmada önemli rol oynamaktadır. Kadınların, sağlık kuruluşlarının sunduğu tarama hizmetlerinden faydalanmaları ve belirtileri dikkate almaları hayati önem taşımaktadır. Sağlık bilincine sahip olmak ve düzenli kontroller yaptırmak, rahim ağzı kanserinin önlenmesinde kritik adımlardır.
