İran’ın başkenti Tahran, geçtiğimiz aylarda gerçekleşen saldırılar sonucu yaşamını yitiren Ali Hamaney için düzenlenen geniş kapsamlı cenaze törenlerine ev sahipliği yapıyor. Bir hafta boyunca sürmesi planlanan anma etkinlikleri, sadece bir veda değil, aynı zamanda İran’ın bölgesel güçlere karşı tutumunu netleştirdiği bir diplomasi kürsüsüne dönüştü.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, törenlere çok sayıda devlet başkanı, başbakan ve meclis başkanı düzeyinde katılım sağlanıyor. Ancak törenin en dikkat çekici yanı, yabancı heyetlerin saygı duruşuna geçtiği anlarda okunan Kuran ayetlerinin, konuk ülkelerin İran ile olan ilişkilerine göre özel olarak seçilmesi oldu.
Mesaj yüklü ayetler ve muhatapları
Suudi Arabistan heyeti için tercih edilen Ali İmran suresinin 13. ayeti, Bedir Savaşı’na atıfta bulunarak "müminler" ve "kâfirler" ayrımını gündeme getirdi. Bu seçim, Tahran’ın Riyad’a yönelik, ABD ve İsrail ile olan yakınlığına dair eleştirilerini simgesel bir dille ifade etme biçimi olarak yorumlandı.
Türkiye adına törene katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın bulunduğu sırada okunan Nisa suresinin 95. ayeti ise "oturanlar" vurgusuyla dikkat çekti. Malları ve canlarıyla mücadele edenlerin üstünlüğüne değinen bu ayet, Türkiye’nin bölgedeki çatışmalara karşı takındığı "tarafsızlık" ve arabuluculuk rolüne yönelik İran’ın duyduğu sitemi yansıttı.
Müttefiklere sadakat ve uyarılar
Tahran yönetimi, yakın müttefikleri olan Hamas ve Hizbullah heyetleri için ise direniş ve sadakat vurgusu yapan ayetleri tercih etti. Hamas için Ahzab suresinin 23. ayeti, Hizbullah için ise Ali İmran suresinin 139. ayeti okunarak ortak mücadele mesajı tazelendi.
Öte yandan, arabuluculuk rolü üstlenen Katar için Fetih suresinden zafer temalı bir ayet seçilirken, Lübnan hükümetine yönelik Nisa suresinin 66. ayetiyle İsrail ile yürütülen diplomatik temaslara karşı bir uyarı mesajı verildi. İran, bu yöntemle cenaze törenini, bölgesel dengelerin yeniden kurulduğu bir siyasi platforma dönüştürmüş oldu.
