2026'da uygulamaya geçecek olan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), sosyoekonomik düzeyi düşük ailelere yönelik destekler sunmayı hedefliyor. Sistem, gelir eşik seviyesi altında kalan haneleri desteklemeyi amaçlıyor.
Uzun bir süre kamuoyunda tartışılan vatandaşlık maaşı, nihayet somut adımlarla öne çıkmaya başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ortaklaşa yürüttüğü çalışmalarda, sistemin pilot uygulamasının 2026 yılında belirli illerde başlatılması planlanıyor. Cevdet Yılmaz’ın açıklamalarına göre, uygulama ilk olarak mahalle bazlı projeler şeklinde hayata geçirilecek. Peki, bu süreçte hangi iller pilot kapsamına alınacak ve vatandaşlık maaşı kimlere verilecek? İşte detaylar.
GETAD Nedir ve Amacı Nedir?
GETAD, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin kısaltmasıdır. Bu sistem, hanelerin gelirlerini belirlenen eşik seviyesine tamamlamak amacıyla oluşturulmuştur. Özellikle düzenli geliri olmayan, kira yükü ağır olan veya çok düşük gelirle geçinen haneler için önemli bir destek mekanizması teşkil ediyor. Ayrıca yaşlı ve çalışamayacak durumda olan bireyler ile düşük gelirli emeklilerin de bu sistemden yararlanması planlanıyor.
Kimler Destekten Yararlanacak?
GETAD kapsamında hükümet, belirli bir gelir eşiğinin altında kalan hanelere destek verecektir. Bağlantı kurduğum uzaman kaynaklardan aldığım bilgiye göre, şu grupların bu destekten yararlanması bekleniyor:
- Düzenli geliri bulunmayan aileler
- Kira yükü ağır olan haneler
- Sosyal yardım alan vatandaşlar
- Düşük gelirli emekliler
- Yaşlı ve çalışamayacak durumda olan bireyler
Gelir Kriteri ve Ödeme Miktarı Nedir?
GETAD'ın en kritik bileşeni, belirlenen gelir sınırı olacaktır. Yapılan değerlendirmelere göre, bu sınırın asgari ücret seviyesinde veya farklı ekonomik göstergelere göre belirlenmesi müzakere ediliyor. Elde edilen bilgilere göre şu şekilde bir model önerilmektedir:
- Hane geliri belirlenen sınırın altında kalırsa, aradaki fark devlet tarafından karşılanacak.
- Kira, gıda ve ısınma gibi yardımlar destek kalemleri içinde yer alacak.
- Ödeme, sabit bir maaş olarak değil, geliri tamamlayacak biçimde planlanacak.
Bu durumda, her hane için ödenecek tutar farklılık gösterebilir.
Pilot Uygulamaların Başlayacağı İller ve Bölgesel Destek Analizi
GETAD’ın pilot uygulama illeri hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, ihtiyaç haritasına dayalı olarak sosyoekonomik düzeyi düşük bölgelerin önceliklendirilmesi bekleniyor. Uygulama, il ve mahalle bazında detaylı ihtiyaç analizlerine dayanarak şekillenecek. Örneğin, kış şartlarının ağır olduğu illerde ısınma desteği, büyükşehirlerde kira desteği gibi spesifik yardımlar hedefleniyor. Bu stratejinin amacı, sosyal yardımları daha verimli bir şekilde kullanmaktır.
Emekliler GETAD'dan Nasıl Yararlanacak?
GETAD, düşük gelirli emeklileri de hedef alan bir sistem olarak tasarlanmıştır. Artan yaşlı nüfus ve düşük gelirle geçinmek zorunda kalan emeklilerin ekonomik koşulları dikkate alınarak destek mekanizmaları oluşturulacaktır. Geliri belirlenen eşik seviyesinin altında kalan emeklilerin, diğer hanelerle aynı koşullar altında gelir tamamlayıcı destekten faydalanması sağlanacaktır.
Sistem İstihdamı Nasıl Etkileyecek?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, GETAD'ın çalışma hayatı üzerinde olumsuz bir etkisi olmayacağını vurgulamıştır. Bu nedenle, modelin çalışmayı caydırmaması ve istihdamı desteklemesi beklenmektedir. Gerektiği durumlarda sosyal yardımlara ilişkin yeni yasal düzenlemeler yapılabileceği ifade edilmiştir. Bu durum, GETAD'ın kalıcı ve yapısal bir reform niteliği taşıyacağına işaret etmektedir.
GETAD Ne Zaman Yaygınlaşacak?
Pilot uygulamanın 2026'da başlaması planlanmaktadır. Uygulamadan elde edilecek veriler ışığında sistemin revize edilerek 2027 yılı itibarıyla tüm Türkiye geneline yayılması hedeflenmektedir. Bu süreçte ihtiyaç haritası, gelir analizleri ve bölgesel farklılıklar gibi unsurlar belirleyici olacaktır.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), Türkiye'de sosyal yardımlar ve aile destek mekanizmalarının güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Belirlenen pilot illerde uygulanacak olan sistemin, ülke genelinde yaygınlaşması hedefleniyor. GETAD’ın, düşük gelirli hanelere yönelik önemli destekler sağlayacağı düşünülüyor ve bu durum, milyonlarca insanın ekonomik durumuna olumlu yansıyabilir.
